Lektury obowiązkowe

Kalendarz

Przemówienie Dudy na UW, tak jak wcześniejsze Jana Żaryna i premiera Morawieckiego, przypominają antysemicką nagonkę z 1968 roku. Dlatego warto wiedzieć, jak naprawdę wyglądały pogromy i co było dalej.

Mirosław Tryczyka „Miasta śmierci. Sąsiedzkie pogromy Żydów”

Wydana przez Wydawnictwo RM książka, to książka ważna, trafiająca przypadkowo w ponownie żywy nurt dyskusji o historii Polaków i – od 800 lat – ich sąsiadów, Żydów. Napisana została przez doktora nauk humanistycznych, miłośnika słowiańskiego Wschodu, w oparciu o relacje polskich i żydowskich świadków, dostępne w materiałach sądowych i śledczych IPN, z wielką starannością dobranych i poddanych krytyce, a także na podstawie rozmów przeprowadzonych podczas własnych badań. Nic z plotek, insynuacji, domniemywań. Suche, rzec można beznamiętne, fakty obnażające stosunki polsko-żydowskie w okresie międzywojnia, okupacji i czasu powojennego. Wrogość wobec Żydów, jaka narastała w międzywojennym społeczeństwie polskim, podsycana przez antysemickie publikacje w prasie, musiała w końcu znaleźć ujście w czynach. Jednak to, jaką postać przybrała we wschodniej Polsce w lecie 1941 roku, gdy armia niemiecka zajęła tereny okupowane wcześniej przez Sowietów, było niewyobrażalne. To było nie tylko Jedwabne, ale i kilkanaście miasteczek i wsi wschodniej Polski.

Wielkością „Miast śmierci” jest, jak pisze w przedmowie prof. Zygmunt Bauman, „przywrócenie świadomości narodowej wiedzy o przeszłości, której brak ciąży na teraźniejszości, a przyszłości gorzej jeszcze jej przedłużająca się nieobecność wróży”. To dalece nie wszystko – autor pozwala bowiem Czytelnikowi na swobodne wyciąganie wniosków z przeczytanych, bądźmy szczerzy, dramatycznych tekstów. Książka (choć słabo dostępna w księgarniach, ale na szczęście do kupienia w internecie) jak mało która zmusza do myślenia. Gorąco polecamy.

Anna Lenar

Piotr Pęziński „Na rozdrożu. Młodzież żydowska w PRL 1956-1968”

Choć książka Piotra Pęzińskiego jest rozszerzeniem pracy magisterskiej (otrzymała I nagrodę Żydowskiego Instytutu Historycznego dla najlepszej pracy magisterskiej poświęconej tematyce żydowskiej), czyta się ją jak powieść.

Kolejna książka opisuje ciąg dalszy losów polskich Żydów, którzy uniknęli pogromów. Nakładem Żydowskiego Instytutu Historycznego (tam jeszcze do kupienia, także w internecie) w 2014 roku ukazała się pozycja historyczna, która, szczerze mówiąc, pisania jest jak powieść. Piotr Pęziński, autor „Na rozdrożu. Młodzież żydowska w PRL 1956-1968”, jest co prawda historykiem z wykształcenia, ale dziennikarzem z zawodu, stąd zapewne taka płynność w czytaniu. A temat – bardzo aktualny: młodzi ludzie, ich marzenia, plany, przyjaźnie, układanie życia „na cmentarzysku” i za chwilę… przymus wyjazdu. Co czuli? Jak odnajdywali się w świecie bez babć, cioć, wujków, przekazów rodzinnych? A potem jak reagowali na początki antysemickiej nagonki z 68 roku? W recenzji dr Joanny Nalewajko-Kulikov czytamy „Otrzymaliśmy pierwszą pracę, w której dokonano na tak szeroką skalę analizy fascynującego socjologicznie zjawiska, jakim był żydowski ruch młodzieżowy w PRL, i to w oparciu o inne źródła niż tylko przefiltrowane przez upływ czasu wspomnienia emigrantów marcowych. Na podkreślenie zasługuje także wyważone podejście Autora, który nie uległ fascynacji ani »mroczną stroną ludzkości« (czyli materiałami wytwarzanymi przez SB i MSW), ani silnymi emocjami, które do dziś obecne są w środowisku emigrantów. […] Książka jest napisana żywym, wciągającym językiem”.

Polub nas na Facebooku

Autor opisuje zwykłe życie m.in. działalność klubów dla młodzieży, które gościły „luminarzy świata artystycznego i literackiego” jak Zofia Merle, Bronisława Pawlika, Stanisława Tyma, Edwarda Dziewońskiego czy Jana Parandowskiego, a także Mikołaja Kozakiewicza, seksuologa z wykładem „Amor, Eros i seks.” Mamy relację z kolonii, opis życia rodzin po traumie, migawki ze szkół, wspomnienia z wypraw pod namiot, a potem, niestety, opowieść o marcu ‘68. „Dwudziestego marca 1968 roku, dzień po pamiętnym wystąpieniu Władysława Gomułki przed warszawskim aktywem partyjnym, został aresztowany (…) Leon z Sfard. (…) ‘Przyszli do domu około 6-tej rano, zrobili rewizję i zabrali mnie ze sobą, a razem ze mną zabrali mój notes z telefonami, który później dostarczył im materiału na wiele godzin przesłuchań. (…) Rodzice byli przerażeni, ja na razie mniej””.

Warto dodać, że 13.03 autor rozpocznie swoim wykładem (Między uległością a oporem. Kierownictwo TSKŻ wobec kampanii antysemickiej 1967-1968) trzydniową konferencję w Muzeum Polin. „Pokolenie czy pokolenia Marca ’68 – perspektywa Łodzi”, „Młodzież i studenci w 1968 roku”, „Opóźniona destalinizacja i studenckie zamieszki w Rumunii”, „Moczar, pamięć Zagłady i ŻIH”, „Artystyczne, filmowe, literackie narracje o Marcu ‘68 „- to tylko część wykładów w ramach konferencji. Więcej – https://www.skwerwolnosci.eu/event/13-marca-warszawa-konferencja-marzec-68-po-piecdziesieciu-latach/

Leszek Żarnowiecki

Premiera książki Joanny Tokarskiej-Bakir „Portret społeczny pogromu kieleckiego“ oraz dyskusja panelowa – relacja Video KOD.

Pod klątwą – Portret społeczny pogromu kieleckiego

Pod klątwą – Portret społeczny pogromu kieleckiego.Premiera książki Joanny Tokarskiej-Bakir „Portret społeczny pogromu kieleckiego“ oraz dyskusja panelowa, w której biorą udział:prof. Jacek Leociakprof. Bożena Szaynokprof. Alina Skibińska,prof. Irena Grossdr Helena Datner, dr. Marek Maciągowski, dr. Jarosław Dulewicz Prowadzi Bogdan Białek w ramach Festiwalu czytelniczego literatury i poezji "Wolność i Pokój". Spotkanie zorganizowane przez Stowarzyszenie im. Jana Karskiego – Instytut Kultury Spotkania i Dialogu odbywa się w Kielcach ul. Planty 7, w domu gdzie Polacy przeprowadzili w 1946 r pogrom Żydów.Relacja Mariusz Malinowski

Posted by Video-KOD on Friday, March 9, 2018