„Kto ty jesteś? Polak mały”

Kto ty jesteś? Polak mały
Fot. Beata Chojnacka
polecamy

Pomyśleć, ile pokoleń wychowało się na tym wierszyku, który powtarzaliśmy za rodzicami, zanim zaczęliśmy jeszcze rozumieć, co to znaczy…

Tak więc, niemal od urodzenia uczono nas, że jesteśmy Polakami. Gdyby jednak nas zapytać co to znaczy być Polakiem, to pewnie już tak łatwo nie udałoby się odpowiedzieć. Co nas tak wyróżnia? Język, którym mówimy, miejsce, w którym mieszkamy, odsiecz wiedeńska, bitwa warszawska, nasi rodzice i dziadowie, którzy walczyli o Polskę i dbali o tradycję – barszczyk i pierogi z kapustą i grzybami na Wigilię. To nasza tożsamość, z którą się identyfikujemy.

A Europa? Przecież też jest naszym miejscem na kuli ziemskiej.
Kiedy w 2003 roku Polacy w referendum zadecydowali o przystąpieniu do Unii Europejskiej, w gruncie rzeczy niewiele wiedzieli o jednoczącej się Europie. Dla wielu z nas wejście do Unii miało oznaczać skok cywilizacyjny i wyrównywanie szans. Oczekiwaliśmy sukcesu ekonomicznego i poprawy naszego życia. I rzeczywiście, dzięki funduszom unijnym Polska zaczęła się zmieniać i pięknieć, podróże i praca w krajach członkowskich były w zasięgu każdego. Ale czy poczuliśmy się przez to Europejczykami?

I co to znaczy być Europejczykiem?

Wy Europejczycy

Był rok 1974. Byłam w Iraku, gdziepracował mój ojciec delegowany z ramienia Elektrimu. I wtedy po raz pierwszypodczas rozmowy o literaturze i filmie, usłyszałam od mieszkającego tam Asyryjczyka słowa – bo wy Europejczycy…. Zaskoczył mnie tym całkowicie. Nigdy przedtem tak o sobie nie pomyślałam. Od urodzenia byłam Polką, a tu nagle dla kogoś jestem Europejką, I co to znaczy? Kto ty jesteś? Europejka mała? Nie ma rytmu, rymy też się zgubiły.

I zaczęłam szukać, co nas Europejczyków odróżnia od reszty świata?

Dla mnie to jest przede wszystkim wspólna historia i tradycja wywodząca się jeszcze z Grecji i Rzymu, przefiltrowana przez filozofię chrześcijańską. Przez tysiąclecia przybywały na nasz kontynent różne ludy z Azji, które stykając się z kulturą i nauką starych cywilizacji europejskich przyjmowały jej osiągnięcia i na ich bazie budowały swoje państwa. Jedną z najważniejszych cech Europy był nieustający rozwój i poszukiwanie tożsamości. Przyjmując rożne wzorce z innych kontynentów, Europejczycy zawsze je przetwarzali i rozwijali. Tak było z podpatrzonym na Bliskim Wschodzie architektonicznym ostrym łukiem, który zaowocował wspaniałymi gotyckimi katedrami, udoskonaloną przez Gutenberga prasą drukarską czy posługiwaniem się prochem, który z ciekawostki w Chinach zamienił się w przy użyciu europejskiej myśli technicznej w śmiercionośną broń.  Przyjmując chrzest z Rzymu Mieszko I wprowadził nasz kraj w obręb kultury zachodnioeuropejskiej, z której korzystamy od tysiąca lat, i do której wnosimy swój udział. Możemy być z tego dumni. Bo naszym udziałem jest badanie nieba przez Kopernika i odkrycia Marii Skłodowskiej-Curie.

Europa to nasz wspólny dom

Musimy wreszcie nauczyć się myśleć o Europie, jako o naszym wspólnym domu, o rodzinie, od której coś otrzymujemy, ale do której również coś wnosimy, o którą musimy dbać, której zasad współżycia musimy przestrzegać a nie tylko oczekiwać prezentów, jak od dobrego wujka. Jako równoprawni członkowie Unii Europejskiej mamy wpływ na tworzenie praw w niej obowiązujących. Przynależność do Unii, to nie tylko korzystanie z jej zasobów, ale również odpowiedzialność za jej rozwój i bezpieczeństwo. Unia nie jest jakimś biurokratycznym tworem powołanym po to, by narzucać nam swoje prawa. Jesteśmy jej pełnoprawnymi członkami i mamy wpływ na jej kształt. Dlatego tak ważne jest uczestniczenie w wyborach do Parlamentu Europejskiego.

HG

Tekst ukazał się we współpracującym z nami „Biuletynie Praskim” wydawanym przez grupę Wolna Praga.

Przypominamy, że jeszcze tylko przez kilka dni można wziąć udział w
sondażu Komisji Europejskiej na temat spraw dla nas – obywateli Unii – ważnych. Jeśli jej nie wypełnimy, w świat pójdzie przekaz podyktowany przez PiS. Tylko czy będzie to prawdziwy głos Polaków? Zatem poświęć kilka minut na odpowiedź na kilkanaście pytań – 
(bit.ly/konsultacje_obywatelskie)

Polub nas na Facebooku